پەقەت بىرلا قېتىملىق چېنىقىش ياشانغانلارنىڭ ماينى ئازايتىشىغا ۋە مۇسكۇلنى ساقلاپ قېلىشىغا ياردەم قىلدى.

مەنبە: ساينىس دەيلى ساغلاملىق (ScienceDaily Health)
بەدەندىكى ماينى يوقىتىش بىر ئىش. كۈچلۈك ۋە ئاكتىپ بولۇشىڭىزغا ياردەم بېرىدىغان مۇسكۇللارنى ساقلاپ قالغان ھالدا ماينى ئازايتىش بولسا يەنە بىر ئىش، بولۇپمۇ ياشنىڭ چوڭىيىشىغا ئەگىشىپ بۇ تېخىمۇ مۇھىم بولىدۇ. تەتقىقاتلار شۇنى كۆرسىتىپ بەردىكى، مەلۇم بىر خىل ئالاھىدە چېنىقىش تۈرى بۇ ئىككى نىشانغا يېتىشتە ئەۋزەللىككە ئىگە بولۇشى مۇمكىن.
يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ مەشىق قىلىش (HIIT) يەنى قىسقا ۋاقىتلىق يۇقىرى سىجىللىقتىكى ھەرىكەت بىلەن ئارام ئېلىش ياكى يېنىك ھەرىكەتنى نۆۋەت بىلەن ئېلىپ بېرىش ئۇسۇلى، ساپ مۇسكۇللارنى قۇربان قىلماي تۇرۇپ ماينى ئازايتىشنى خالايدىغان ياشانغانلار ئۈچۈن ئالاھىدە پايدىلىق بولۇشى مۇمكىن.
سانشاين كوست ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ تەتقىقاتچىلىرى «ماتۇرىتاس» (Maturitas) ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر تۈرلۈك تەتقىقاتتا ئوخشىمىغان ئۈچ خىل چېنىقىش سىجىللىقىنى سېلىشتۇرغان. گەرچە بارلىق گۇرۇپپىلاردىكى قاتناشقۇچىلاردا ماينىڭ ئازراق ئازىيىشى كۆرۈلگەن بولسىمۇ، ئەمما HIIT مۇسكۇل توقۇلمىلىرىنى ساقلاپ قېلىش بىلەن بىرگە ماينى ئازايتىش ئىقتىدارى بىلەن ئالاھىدە كۆزگە چېلىققان.
سانشاين كوست ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئاساسلىق ئاپتورى ۋە چېنىقىش فىزىئولوگىيە مۇتەخەسسىسى دوكتور گرايس روز مۇنداق دېدى: «بىز يۇقىرى، ئوتتۇرا ۋە تۆۋەن سىجىللىقتىكى چېنىقىشلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ماينى مەلۇم دەرىجىدە ئازايتىدىغانلىقىنى، ئەمما پەقەت HIIT نىڭلا ساپ مۇسكۇللارنى ساقلاپ قالغانلىقىنى بايقىدۇق».
بۇ نەتىجىلەر ساغلام قېرىشتىكى بىر مۇھىم پەرقىنى گەۋدىلەندۈرۈپ بېرىدۇ: ئورۇقلاش جەريانى بەدەن قۇرۇلمىسىنى ياخشىلاش بىلەن بىر خىل ئۇقۇم ئەمەس.
ئالتە ئايلىق چېنىقىش مۇھىم بىر پەرقنى ئاشكارىلىدى
ئاۋسترالىيە تەتقىقات گۇرۇپپىسى چېنىقىش سىجىللىقىنىڭ بەدەن قۇرۇلمىسىغا، يەنى بەدەندىكى ماي، مۇسكۇل ۋە باشقا توقۇلمىلارنىڭ نىسبىتىگە قانداق تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقىنى تەكشۈرگەن.
بۇ سىناققا چوڭ بىرىسبان رايونىدىن كەلگەن جەمئىي 123 ساغلام ياشانغان كىشى قاتناشقان. ئۇلارنىڭ ئوتتۇرىچە يېشى 72 ياش بولۇپ، بەدەن ماسسا كۆرسەتكۈچى تەخمىنەن 26 كىلوگىرام/كۋادرات مېتىر بولغان. تەتقىقاتچىلار بۇ كۆرسەتكۈچنى 65 ياشتىن ئاشقانلار ئۈچۈن نورمال دەپ تەسۋىرلىگەن.
قاتناشقۇچىلار ئالتە ئاي بويى ھەر ھەپتىدە ئۈچ قېتىم يېتەكچىلىك ئاستىدا چېنىقىش زالىدا مەشىق قىلغان. ھەر بىر قېتىملىق مەشىق 45 مىنۇت داۋاملاشقان بولۇپ، قاتناشقۇچىلار يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ مەشىق قىلىش، ئوتتۇرا سىجىللىقتىكى مەشىق ياكى تۆۋەن سىجىللىقتىكى سېلىشتۇرما گۇرۇپپىلىرىغا تەقسىم قىلىنغان.
تەتقىقاتچىلار ئۆزگىرىشلەرنى نازارەت ئۈچۈن، تەتقىقاتنىڭ بېشىدا، ئۈچ ئايدىن كېيىن ۋە ئالتە ئايدىن كېيىن بەدەن قۇرۇلمىسىنى ئۆلچەپ تۇرغان. ئۇلار پۈتۈن بەدەندىكى ماي ۋە ساپ مۇسكۇل توقۇلمىلىرىنى مۆلچەرلەيدىغان مەخسۇس سىكاننېرلاش تېخنىكىسىنى ئىشلەتكەن.
نەتىجىلەر شۇنى كۆرسەتتىكى، چېنىقىش سىجىللىقى پەرقلەرنى كەلتۈرۈپ چىقارغان.
يۇقىرى ۋە ئوتتۇرا سىجىللىقتىكى مەشىقلەرنىڭ ھەر ئىككىسى ماي ماسسىسىنى كۆرۈنەرلىك ئازايتقان بولۇپ، بۇ جەھەتتە تۆۋەن سىجىللىقتىكى گۇرۇپپىغا قارىغاندا تېخىمۇ چوڭ ئىلگىرىلەش بولغان. ئەمما، بۇ ئىككى خىل تېخىمۇ كۈچلۈك ئۇسۇلنىڭ ساپ مۇسكۇل توقۇلمىلىرىغا كۆرسىتىدىغان تەسىرى ئوخشاش بولمىغان.
دوكتور روز مۇنداق دېدى: «ئوتتۇرا سىجىللىقتىكى مەشىق ماي ماسسىسىنى ئازايتقان بولسىمۇ، ئەمما ساپ مۇسكۇللارنىڭمۇ ئازراق ئازىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى».
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، HIIT مەشىقى بىلەن شۇغۇللانغۇچىلار ساپ مۇسكۇل ماسسىسى ئازايماستىن ماينى ئازايتتى.
بۇ ھاياتنىڭ كېيىنكى باسقۇچلىرىدا، يەنى جىسمانىي مۇستەقىللىقنى ساقلاش ئۈچۈن مۇسكۇلنىڭ ئەھمىيىتى كۈنسېرى ئېشىۋاتقان بىر ۋاقىتتا ئىنتايىن قىممەتلىك بولۇشى مۇمكىن. كۈچلۈك مۇسكۇللار كىشىلەرنىڭ پەلەمپەيدىن چىقىشىغا، ئورۇندۇقتىن تۇرۇشىغا، تەڭپۇڭلۇقنى ساقلىشىغا ۋە كۈندىلىك پائالىيەتلەرنى ئېلىپ بېرىشىغا ياردەم بېرىدۇ.
بىر مۇھىم پەرىق شۇكى، تەكشۈرۈشلەر مۇسكۇل كۈچىنى بىۋاسىتە ئۆلچەشنىڭ ئورنىغا ياغسىز توقۇلمىلارنى ئۆلچىدى. ياغسىز ماسسا مۇسكۇلنىلا ئەمەس، بەلكى باشقا توقۇلمىلار ۋە سۇنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، شۇڭا بۇ ئۆلچەملەردىكى ئۆزگىرىشلەر كۈچتىكى ئوخشاش مىقداردىكى ئۆزگىرىشلەرگە تولۇق ۋەكىللىك قىلالمايدۇ.
يۇقىرى سىجىللىقتىكى چېنىقىش يەنە قورساق ياغلىرىنى ئازايتتى
تەتقىقاتچىلار بەدەننىڭ ئوتتۇرا قىسمىغا يىغىلغان ياغلار بىلەن مۇناسىۋەتلىك يەنە بىر يوشۇرۇن مۇھىم پايدىنى بايقىدى.
«يۇقىرى ۋە ئوتتۇراھال سىجىللىقتىكى چېنىقىشلارنىڭ ھەر ئىككىلىسى بەدەننىڭ ئوتتۇرا قىسمىدىكى ئېغىرلىق قۇرۇلمىسىنى ياخشىلىدى. تۆۋەن سىجىللىقتىكى نەتىجىلەر ئۈستىدە يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا تەھلىل يۈرگۈزۈش كېرەك.»
ئەسلى تەتقىقاتتا بايقىلىشىچە، يۇقىرى ۋە ئوتتۇراھال سىجىللىقتىكى گۇرۇپپىلارنىڭ ھەر ئىككىلىسىدە ئىچكى ئەزا ياغ توقۇلمىلىرى ياخشىلانغان.
ئىچكى ئەزا ياغلىرى تېرە ئاستىغا بىۋاسىتە جايلاشقان ياغلاردىن پەرقلىنىدۇ. ئۇ قورساقنىڭ تېخىمۇ چوڭقۇر قاتلاملىرىغا يىغىلىپ، جىگەر ۋە ئۈچەي قاتارلىق ئىچكى ئەزالارنى ئوراپ تۇرىدۇ.
بۇ خىل ياغنىڭ زىيادە كۆپ بولۇشى ئىنسۇلىنغا قارشى تۇرۇش كۈچى، يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرى ۋە باشقا مېتابولىزم مەسىلىلىرى بىلەن مۇناسىۋەتلىك.
روزنىڭ ئېيتىشىچە، كىشىلەرنىڭ يېشىغا ئەگىشىپ بەدەن قۇرۇلمىسى سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىكلەرنىڭ شەكىللىنىشى ۋە تەرەققىي قىلىشىغا تەسىر كۆرسىتىدىغان بولغاچقا، بۇ بايقاشلار ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە.
بەدەن ئېغىرلىقى ۋە بەدەن ماسسا كۆرسەتكۈچى پايدىلىق ئومۇمىي ئۇچۇرلار بىلەن تەمىنلىسىمۇ، لېكىن ئۇلار بىر كىشىدە قانچىلىك ياغ ياكى مۇسكۇل بارلىقىنى ياكى ئۇ ياغلارنىڭ قەيەرگە يىغىلغانلىقىنى ئاشكارىلاپ بېرەلمەيدۇ.
مۇسكۇلىنى ساقلاپ قالغان ھالدا ياغ ئازايتقان كىشىنىڭ بەدەن قۇرۇلمىسىدا كۆرۈلگەن ئۆزگىرىش، ئوخشاش مىقداردىكى ئېغىرلىق بىلەن بىللە قىممەتلىك ياغسىز توقۇلمىلىرىنىمۇ يوقاتقان كىشىگە قارىغاندا تېخىمۇ ئىجابىي بولىدۇ.
شۇنداقتىمۇ، ئەسلى تەتقىقاتچىلار بۇ ياخشىلىنىشلارنىڭ نىسبەتەن ئاز ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئۇلار بولۇپمۇ ئۆلچەشتىكى ئېنىقسىزلىقلارنى ھېسابقا ئالغاندا، تۆۋەن سىجىللىقتىكى چېنىقىشقا سېلىشتۇرغاندا كۆرۈلگەن پەرقنىڭ كىلىنىكىلىق جەھەتتىن ئېنىق ئەھمىيەتكە ئىگە ئەمەسلىكىنى ئاگاھلاندۇردى.
نېمە ئۈچۈن يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق قويۇپ چېنىقىش (HIIT) قېرىۋاتقان مۇسكۇللارنىڭ كۈچلۈكلىكىنى ساقلىشىغا ياردەم بېرىدۇ؟
يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق قويۇپ چېنىقىشنىڭ ئەۋزەللىكى ھەققىدىكى بىر يوشۇرۇن چۈشەندۈرۈش ئۇنىڭ بەدەنگە جەڭ ئېلان قىلىش ئۇسۇلىدا.
پۈتۈن چېنىقىش جەريانىدا ئوخشاش سۈرئەتتە ھەرىكەت قىلىشنىڭ ئورنىغا، يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق قويۇپ چېنىقىش (HIIT) يۈرەك قان تومۇر سىستېمىسى ۋە ئىشلەۋاتقان مۇسكۇللارنى ئالدى بىلەن يۇقىرى سىجىللىقتىكى جىددىي ھەرىكەتكە سېلىپ، ئارقىدىن يېنىك ھەرىكەت قىلدۇرۇش ئارقىلىق تەكرار چىنىقتۇرىدۇ.
سانشاين كوۋست ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ فىزىئولوگىيە دۆتسىنتى ۋە تەتقىقاتنىڭ بىرلىكتە يازغۇچىسى مىيا شاۋمبېرگ بۇ چېنىقىشنىڭ قانداق ئۈنۈم بېرىدىغانلىقىنى مۇنداق چۈشەندۈردى:
«بۇ تەتقىقاتتىكى يۇقىرى سىجىللىقتىكى چېنىقىش، نەپەس ئېلىش تېزلىشىپ پاراڭلىشىش قىيىنلاشقان دەرىجىدىكى ئىنتايىن يۇقىرى سىجىللىقتىكى قىسقا مۇددەتلىك جىددىي ھەرىكەت بىلەن يېنىك ئەسلىگە كېلىش باسقۇچىنى نۆۋەتلەشتۈرۈشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.»
«يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق قويۇپ چېنىقىشنىڭ (HIIT) ئۈنۈمى تېخىمۇ ياخشى بولۇشى مۇمكىن، چۈنكى ئۇ مۇسكۇللارغا تېخىمۇ كۆپ بېسىم چۈشۈرۈپ، بەدەنگە مۇسكۇل توقۇلمىلىرىنى يوقىتىشنىڭ ئورنىغا ساقلاپ قېلىش ھەققىدە تېخىمۇ كۈچلۈك سىگنال بېرىدۇ.»
بۇ چۈشەندۈرۈش مۇسكۇللارنىڭ ئۆزىگە قويۇلغان تەلەپلەرگە ماسلىشىدىغانلىقى ھەققىدىكى قاراش بىلەن ماس كېلىدۇ. چېنىقىش يېتەرلىك دەرىجىدە قىيىن بولغان غىدىقلاش بىلەن تەمىنلىسە، بەدەننىڭ شۇ پائالىيەتنى ئورۇنداشقا كېرەكلىك توقۇلمىلارنى ساقلاپ قېلىشى ئۈچۈن تېخىمۇ كۆپ سەۋەبى بولىدۇ.
مۇسكۇلنى ساقلاپ قېلىش ئىنتايىن مۇھىم، چۈنكى قېرىشقا ئەگىشىپ ئادەتتە مۇسكۇل ماسسىسى ۋە كۈچى تەدرىجىي تۆۋەنلەيدۇ. تېخىمۇ ئېغىر ئەھۋاللاردا، بۇ «مۇسكۇل ئازىيىش كېسىلى» (sarcopenia) گە سەۋەب بولۇشى مۇمكىن، بۇ كېسەللىك مۇسكۇل كۈچى ۋە مىقدارىنىڭ ئازىيىشى بىلەن خاراكتېرلىنىپ، ھەرىكەتچانلىق ۋە مۇستەقىل ياشاشقا توسالغۇ بولىدۇ.
شاۋمبېرگنىڭ ئېيتىشىچە، بۇ ئەسلى تەتقىقات كىشىلەرنىڭ بەدەن چېنىقتۇرۇش ۋە ساغلام قېرىش توغرىسىدا تېخىمۇ توغرا قارارلارنى چىقىرىشىغا ياردەم بېرەلەيدىكەن.
سىيۇنېسك (UniSC) ئۇنىۋېرسىتېتى 2026-يىلىنىڭ بېشىدا بۇ نەتىجىلەرنى ئېلان قىلغاندا، ئۇ يەنە بۇ تەتقىقاتنىڭ ساغلاملىق نىشانىنى بەلگىلەۋاتقان كىشىلەر بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنى تەكىتلىدى.
ئۇ: «بايلاملارنىڭ كۆپىنچىسى ئۆتۈپ كەتكەن ۋە يېڭى يىللىق پىلانلار جىددىي يولغا قويۇلۇۋاتقان مۇشۇ پەيتتە، بۇ تەتقىقات كىشىلەرنىڭ 2026-يىلىدىكى ساغلام قېرىش پىلانىغا ياردەم بېرەلەيدۇ،» دېدى.
بۇ تەتقىقاتقا سىيۇنېسك (UniSC) ساغلام قېرىش تەتقىقات گۇرۇپپىسى ۋە كۋېنسلاند ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ھەمكارلاشقۇچىلىرى قاتناشقان.
يېقىنقى تېخىمۇ كۆپ تەتقىقاتلار يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇشنىڭ (HIIT) قوشۇمچە پايدىلىرىنى ئاشكارىلىدى
2026-يىلى ئېلان قىلىنغان تەتقىقاتلار يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇشنىڭ ياشانغانلارغا قانداق تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقى ھەققىدە تېخىمۇ چوڭقۇر چۈشەنچە بەردى، گەرچە ئۇ يەنە يۇقىرى سىجىللىقتىكى چېنىقتۇرۇشنىڭ ھەممە ئەھۋالدا ئەڭ ياخشى بولۇۋەرمەيدىغانلىقىنىمۇ كۆرسەتتى.
«تەنتەربىيە ۋە چېنىقتۇرۇشتىكى تېببىي پەن ۋە ئىلىم» (Medicine & Science in Sports & Exercise) ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان 2026-يىللىق بىر تەتقىقاتتا، ياشانغانلارنىڭ يىراقتىن نازارەت قىلىش ئاستىدا ئۆيىدە تۇرۇپ يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇشنى ئورۇنداش ئارقىلىق پايدىغا ئېرىشەلەيدىغان-ئېرىشەلمەيدىغانلىقى تەكشۈرۈلگەن.
بۇ تەتقىقاتقا ياشى 61 دىن 74 گىچە بولغان 20 ياشانغان كىشى قاتناشقان بولۇپ، ئۇلار بەدەن ئېغىرلىقىنى يۈكلىمەي تۇرۇپ قول ۋە پۇتلىرىنى ھەرىكەتلەندۈرەلەيدىغان ئالاھىدە ئۈسكۈنىدە چېنىققان.
سەككىز ھەپتىلىك مەشىقتىن كېيىن، قاتناشقۇچىلارنىڭ ماي ماسسىسى ئوتتۇرا ھېساب بىلەن تەخمىنەن 1.4 كىلوگىرام (تەخمىنەن 3 فوندستېرلىڭ) ئازايغان. ئۇلارنىڭ ئوكسىگېنلىق بەدەن ساپاسىىمۇ كۆرۈنەرلىك ياخشىلانغان.
قاتناشقۇچىلار پىلانلانغان چېنىقتۇرۇشنىڭ پىرسەنت 96 نى تاماملىغان بولۇپ، تەتقىقاتچىلار چېنىقتۇرۇشقا مۇناسىۋەتلىك ھېچقانداق پايدىسىز ئەھۋالنىڭ كۆرۈلمىگەنلىكىنى مەلۇم قىلدى.
گەرچە سىناق كۆلىمى كىچىك بولسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ نەتىجىسى مۇۋاپىق نازارەت قىلىنغان يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇش پىلانلىرىنىڭ ئادەتتىكى چېنىقىش زاللىرىنىڭ سىرتىدىمۇ پايدا ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بەردى.
«ياشانغانلارشۇناسلىق ژۇرنىلى، A يۈرۈشلۈكى: بىئولوگىيە پەنلىرى ۋە تېببىي پەنلەر» (The Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences and Medical Sciences) دە ئېلان قىلىنغان يەنە بىر 2026-يىللىق ئىختىيارىي سىناقتا، ئەيدىز ۋىرۇسى (HIV) بىلەن ياشاۋاتقان ياشانغانلارنىڭ يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇشى بىلەن داۋاملىق ئوتتۇراھال سىجىللىقتىكى چېنىقتۇرۇشى سېلىشتۇرۇلغان.
بۇ تەتقىقاتتا، قاتناشقۇچىلار 16 ھەپتىلىك چېنىقتۇرۇشنى تاماملىغان بولۇپ، ئىككىلا گۇرۇپپا يەنە قارشىلىق كۈچى مەشىقىنىمۇ بىرلىكتە ئېلىپ بارغان.
ئاۋسترالىيەدىكى ئەسلى تەتقىقاتقا ئوخشىمايدىغان يېرى شۇكى، چېنىقىش گۇرۇپپىلىرىنىڭ ھەر ئىككىلىسىدە ماينىڭ ئازىيىشى ۋە مۇسكۇل ماسسىسىنىڭ ئېشىشى كۆرۈلگەن. تەتقىقاتچىلار بەدەن قۇرۇلمىسىدىكى بۇ ئۆزگىرىشلەر جەھەتتە ئىككى گۇرۇپپا ئارىسىدا سىتاتىستىكىلىق جەھەتتىن كۆرۈنەرلىك پەرق تاپالمىغان.
بۇ نەتىجىلەر چېنىقىش سىجىللىقىنىڭ بىردىنبىر مۇھىم ئامىل ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئېغىرلىق كۆتۈرۈش ياكى باشقا قارشىلىق كۈچى شەكىللىرى ئارقىلىق مۇسكۇللارغا جەڭ ئېلان قىلىدىغان قارشىلىق كۈچى مەشىقىمۇ مۇسكۇل توقۇلمىلىرىنى ساقلاپ قېلىشقا ياكى ئاشۇرۇشقا ياردەم بېرىشى مۇمكىن.
قاتناشقان كىشىلەر توپى ۋە مەشىق پىلانلىرى ئوخشاش بولمىغانلىقى ئۈچۈن، بۇ بايقاشلارنى ئاۋسترالىيە نەتىجىلىرىگە بىۋاسىتە زىت دەپ قاراشقا بولمايدۇ.
يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلاپ چېنىقتۇرۇش (HIIT) ھەقىقەتەن ياشانغانلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى چېنىقىش ئۇسۇلىمۇ؟
2026-يىلى ئاۋغۇستتا «كلىنىكىلىق تېببىي ژۇرنىلى» (Journal of Clinical Medicine) دا ئېلان قىلىنغان تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك بىر ئىلمىي باھالاش ماقالىسى قوشۇمچە كۆز قاراشلارنى ئوتتۇرىغا قويدى.
تەتقىقاتچىلار يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق مەشىقى (HIIT) ۋە باشقا ئارىلىق مەشىقى شەكىللىرىنىڭ ياشانغانلارغا قانداق تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقىنى باھالاش ئۈچۈن تەخمىنەن 2818 قاتناشقۇچى چېتىلغان 25 دوكلاتنى تەكشۈرۈپ چىقتى.
ئەڭ ئىزچىل كۆرۈلگەن پايدىلار يۈرەك قان تومۇر ساغلاملىقىغا ئالاقىدار بولۇپ، بۇ بەدەننىڭ مەشىق جەريانىدا ئوكسىگېندىن پايدىلىنىش ئىقتىدارىنىڭ ئۆسۈشىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
بەزى تەتقىقاتلار يەنە جىسمانىي ئىقتىدار ۋە مېتابولىزم ساغلاملىقىنىڭ ياخشىلانغانلىقىنى مەلۇم قىلدى. ئەمما بۇ تەكشۈرۈشتە يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق مەشىقىنىڭ ئوتتۇراھال سىجىللىقتىكى مەشىقتىن ئىزچىل تۈردە ياخشى ئىكەنلىكى ئىسپاتلانمىدى.
تەتقىقاتچىلار مەشىق پىلانلىرى، قاتناشقۇچىلارنىڭ ئالاھىدىلىكى ۋە تەتقىقات ئۇسۇللىرى ئوتتۇرىسىدىكى پەرقلەرنىڭ بىردىنبىر ئەڭ ياخشى مەشىق ئۇسۇلىنى بېكىتىشنى قىيىنلاشتۇرغانلىقىنى قەيت قىلدى.
يەكۈنلەپ ئېيتقاندا، بايقاشلار يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق مەشىقىنىڭ ساغلام قېرىش ئۈچۈن پايدىلىق قورال بولالايدىغانلىقىنى، ئەمما ئۇنىڭ بەدەن ساپاسىنى ئاشۇرۇش ياكى مۇسكۇللارنى قوغداشنىڭ بىردىنبىر يولى ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىپ بەردى.
ئامېرىكا كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش مەركىزى 65 ياشتىن ئاشقانلارغا ئوكسىگېنلىق مەشىق، مۇسكۇل كۈچەيتىش پائالىيەتلىرى ۋە تەڭپۇڭلۇقنى ياخشىلايدىغان مەشىقلەرنى بىرلەشتۈرۈشنى تەۋسىيە قىلىدۇ.
يۇقىرى سىجىللىقتىكى مەشىقلەر بەزى ياشانغانلارغا ماس كېلىشى مۇمكىن، ئەمما ھەرىكىتى ئاز ياكى سالامەتلىك ئەھۋالى بار كىشىلەر سىجىللىقى يۇقىرى پىلاننى باشلاشتىن بۇرۇن بەدەن ساپاسىنى تەدرىجىي ئاشۇرۇش ۋە يېتەكچىلىك تەلەپ قىلىش ئارقىلىق پايدىغا ئېرىشەلەيدۇ.
ئاۋسترالىيەدىكى تەتقىقاتنىڭ مەركىزىي ئۇچۇرى يەنىلا كىشىنى جەلپ قىلىدۇ، يەنى ماي ئازايتىش جەريانىدا مۇسكۇللاردا يۈز بەرگەن ئۆزگىرىشلەر ئورۇقلاش مىقدارىغا ئوخشاشلا مۇھىم بولۇشى مۇمكىن.
يۇقىرى سىجىللىقتىكى ئارىلىق مەشىقى قاتناشقۇچىلارنىڭ مۇسكۇل توقىمىلىرىنى ساقلاپ قالغان ھالدا بەدەندىكى ماينى ئازايتىشىغا ياردەم بەرگەنلىكى ئۈچۈن ئۈمىد بېغىشلىدى. يېڭى بايقاشلار بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەندە، تەتقىقات پەقەت تارازىدىكى ساننىلا ئازايتىشنى ئەمەس، بەلكى ساغلام قېرىشقا ئېھتىياجلىق بولغان كۈچ، بەدەن ساپاسى ۋە جىسمانىي ئىقتىدارنى قوللايدىغان مەشىق پىلانلىرىنىڭ قىممىتىنى كۈچەيتىدۇ.
ماتېرىياللار سانشاين كوست ئۇنىۋېرسىتېتى تەرىپىدىن تەمىنلەندى. ئەسكەرتىش: مەزمۇن ئۇسلۇب ۋە ئۇزۇنلۇق جەھەتتىن تەھرىرلەنگەن بولۇشى مۇمكىن.
مەنبە: ScienceDaily Health | Fri, 09 Oct 2026 06:57